Prawa ucznia Dyskusje na temat szczegółowych praw i obowiązków uczniów toczą się już od wielu lat. Udział w tej dyskusji biorą zarówno nauczyciele, jak i uczniowie oraz ich rodzice. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, iż nie istnieje jeden odgórny „kodeks ucznia”, który określałby precyzyjnie te relacje.

Choć – jak już wspomniano na wstępie – nie istnieje jeden dokument, który by zawierał przepisy dotyczące praw i obowiązków uczniów, nie oznacza to, że panuje w tym względzie zupełna dowolność. Ze względu na fakt, że znaczna większość uczniów jest niepełnoletnia zastosowanie mają tutaj przede wszystkim przepisy dotyczące dzieci, jak np. Konwencja Praw Dziecka.

Oprócz tego przy formułowaniu praw i obowiązków uczniów należy respektować postanowienia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Dodatkowo zastosowanie mają przepisy zawarte m.in. w Ustawie o Systemie Oświaty.

Szczegółowe sformułowanie kodeksu praw i obowiązków ucznia należy do szkół, jednak powinno ono respektować wymienione wyżej źródła prawne (w szczególności Konwencję o Prawach Dziecka). Najczęściej szkoły umieszczają informacje o prawach i obowiązkach uczniów, a także systemie kar i nagród w takich dokumentach, jak statut szkoły. Niestety wielokrotnie zwracano już uwagę, że dokumenty te należą do tzw. niskiej rangi, brak natomiast centralnego, ogólnopolskiego dokumentu, który regulowałby ściśle relacje na linii uczeń-nauczyciel.