naturalna szkoła, zespół pisarzy ros. reprezentujących wczesną formę ros. realizmu, skupionych 1842–48 wokół W. Bielinskiego; wydała 2 almanachy-manifesty „Fiziołogija Pietierburga”, „Pietierburgskij sbornik”; czasopisma: „Otieczestwiennyje zapiski” i „Sowriemiennik”; z n.sz. była związana wczesna twórczość, m.in. N. Niekrasowa, F. Dostojewskiego, I. Turgieniewa.

neapolitańska szkoła, grupa wł. kompozytorów operowych końca XVII i XVIII w.: A. Scarlatti, G.B. Pergolesi, D. Cimarosa, N. Jommelli, T. Traetta i Niemiec J.A. Hasse; bujny rozwój opery seria i buffa, belcanta, różnych typów arii (aria da capo) i faktury orkiestrowej.

rzymska szkoła, muz. kilka generacji kompozytorów działających XVI–poł. XVIII w. w Rzymie; kultywowali w muzyce kośc. styl polifonii wokalnej a cappella, wzbogacony później elementami polichóralności; przedstawiciele: G.P. da Palestrina, O. Benevoli, A. Caldara.

starowiedeńska szkoła, grupa kompozytorów wł. i austr. działających w Wiedniu w XVIII w. przed klasykami wiedeńskimi: A. Caldara, J.A. Reutter, G.Ch. Wagenseil, M.G. Monn; pocz. opery, oratoria, od ok. 1740 rozwój muzyki symf.; także serenady, divertimenta.

szkoła jednolita, demokr. zasada organizacji szkolnictwa, zapewniająca całej młodzieży równość szans w dostępie do wszystkich szczebli kształcenia, polegająca na istnieniu jednego, spójnego systemu szkół o jednolitej podstawie programowej, który umożliwia przejście z jednego stopnia szkół do innego.

szkoła ogólnokształcąca, pojęcie odniesione do instytucji oświat. umożliwiającej zdobycie wykształcenia ogólnego, stanowiącego podstawę kształcenia zaw. lub studiów wyższych; zwykle składa się z 2 ogniw: szkoły podstawowej i średniej (w wielu systemach szkolnych — dwustopniowej); pełny cykl kształcenia w sz.o. trwa 10–13 lat.

szkoła pracy, kierunek w pedagogice przeł. XIX i XX w., rozwijający się w różnych krajach i w różnych odmianach, przeciwstawiający się szkole jednostronnie intelektualistycznej i postulujący powiązanie nauczania z różnymi formami aktywności i pracy wytwórczej uczniów.

Szkoła Warszawska, ugrupowanie artyst., zał. 1929 przez uczniów T. Pruszkowskiego; istniała do 1939; czł. m.in.: E. Arct, A. Rak, T. Roszkowska, bracia E. i M. Seidenbeutel; dekoracyjność formy; tematyka rodzajowa, pejzażowa, martwa natura.

szkoła wyższa, uczelnia kształcąca pracowników nauk. oraz najwyżej kwalifikowanych pracowników w poszczególnych zawodach, prowadząca także prace nauk.-badawcze; w Polsce: uniwersytety, politechniki, akademie — med., roln., ekon., teol. (i papieskie wydziały teol.), muz., sztuk pięknych, wychowania fiz., wyższe szkoły pedag., inżynierskie, mor., oficerskie.

solesmeńska szkoła, związana z klasztorem Benedyktynów w Solesmes grupa historyków muzyki i muzykologów badających chorał gregoriański; zał. w 2. poł. XIX w. przez P. Guérangera; gł. przedstawiciele: A. Mocquereau, J. Pothier.